MÜREKKEP BALIKLARINDAKİ DAVRANIŞSAL YETENEKLER

Cambridge Üniversitesi’nden davranış ekoloğu Alexandra Schnell ve ekibinin gerçekleştirdiği araştırma, mürekkep balıklarının ünlü “marshmallow testi”nin uyarlanmış bir versiyonunu başarıyla geçtiğini gösteriyor. Orijinal testler, çocukların önlerindeki şekerlemeyi yemeden beklemelerini talep ediyor; bu şekilde bekleyebilen çocuklar daha büyük bir ödül alıyor. Bu test, geleceğe yönelik planlama ve özdenetim gibi bilişsel yetenekleri ölçen bir yöntem. Araştırmada, altı mürekkep balığı özel bölmeli akvaryumlarda denendi. Daha az tercih edilen bir yiyecek (çiğ karides) hemen erişilebilirken, daha cazip olan canlı karidesin ancak belirli bir süre (10–130 saniye) beklendikten sonra erişilebilir hale geldiği gözlemlendi. Eğer mürekkep balıkları hemen karidese yönelirse, ödül olan canlı karides kaldırıldı.

KARŞILAŞTIRILABİLİR BİR BAŞARI

Tüm mürekkep balıkları, ödülü bekleyip erteleyerek daha lezzetli yiyeceğe ulaşmayı seçti. Bekleme süreleri, bazı bireylerde 130 saniyeye kadar uzandı. Bilim insanları bu durumu, şempanze ve kargalar gibi büyük beyinli omurgalarla kıyaslanabilir bir başarı olarak değerlendiriyor. Proceedings of the Royal Society B dergisinde yayımlanan araştırmanın ikinci aşamasında, balıklara görsel ipuçlarını öğrenme ve değişime uyum sağlama becerileri test edildi. En hızlı öğrenen mürekkep balıklarının, aynı zamanda en uzun süre bekleyebilenler olduğu belirlendi. Bu durum, özdenetim ile öğrenme kabiliyeti arasında bir bağlantı olabileceğini ortaya koyuyor.

BEKLEME YETENEĞİNE NEDEN SAHİP OLDUKLARI

Mürekkep balıkları alet kullanmıyor ne de yiyecek depoluyor; ayrıca sosyal canlılar olarak da tanımlanmıyor. Araştırmacılar, bu özelliğin mürekkep balıklarının avlanma biçiminden kaynaklanabileceğini düşünüyor. Genellikle kamuflaj altında gizlenerek bekleyen mürekkep balıkları, yalnızca kısa süreli avlanma anlarında ortaya çıkıyor. Bu süreçte avcıların hedefi haline geldikleri için, daha iyi yiyeceğe ulaşmak adına bekleyebilme yeteneği, hayatta kalma avantajı sağlıyor olabilir.

YENİ KAÇIRMA ANILARININ TESPİTİ

Mürekkep balıkları üzerinde daha önce yapılan çalışmalar “anıya benzer hafıza” bulgularını ortaya koymuştu. 2024 yılında gerçekleştirilen başka bir araştırmada ise ilk kez “yanlış anılar” oluşturdukları gözlemlendi. Bilim insanları, bu bulguların mürekkep balıklarının geleceğe yönelik planlama kabiliyetini araştırmak için önemli bir temel oluşturduğunu ifade ediyor.