Japonya’nın Okinawa Adası’ndaki ormanlık alanda bir tepe üzerindeki dar bir mağaraya sığınan yaşlı adam, elindeki bahçe aletiyle toprağı kazıyor. Takamatsu Gushiken, İkinci Dünya Savaşı’nın Okinawa Muharebesi’nde hayatını kaybedenlerin kemiklerini bulmak için yıllardır bu mağaralarda çalışıyor. “Kemik avcısı” olarak bilinen Gushiken, savaşta kaybolan binlerce kişinin akıbetini aydınlatmaya çalışıyor. Neden bu işi yaptığı sorulduğunda ise “Onlar insan, ben de insanım” diyerek duygusal bir yanıt veriyor.
İKİNCİ DÜNYA SAVAŞI'NIN EN KANLI MUHAREBELERİNDEN BİRİ: OKİNAWA
Okinawa Muharebesi, 1 Nisan 1945’te ABD kuvvetlerinin adaya çıkarma yapmasıyla başladı ve 22 Haziran 1945’te Amerikalıların zafer ilanına kadar sürdü. Bu savaşta yaklaşık 240 bin kişi hayatını kaybetti ya da kayboldu. Bu sayının içinde 100 bine yakın sivil, 110 bin Japon askeri ve Okinawalı askere alınmış kişi ile 12 binden fazla Amerikan ve müttefik askeri bulunuyor. Amerikan güçleri adada 1,1 milyon adet 105 milimetrelik obüs mermisi kullanırken, yarım milyondan fazla havan mermisi, 16 milyondan fazla makineli tüfek ve 9 milyon tüfek mermisi ateşledi.
OKİNAWA'DA SAVAŞIN İZLERİ GÜNÜMÜZDE DE GÖRÜLEBİLİYOR
Seksen yıl sonra bile savaşın izleri adada hâlâ net bir şekilde görülebiliyor. Açık adasındaki bir rehinci dükkânının iskeleti, savaşta ayakta kalan tek yapı olarak duruyor. Tomigusuku’daki eski Japon Deniz Kuvvetleri yeraltı karargâhında, şarapnel izleri taşıyan duvarlar toplu intihara tanıklık ediyor. Nanjo’daki Sefa Utaki Kutsal Alanı yakınlarındaki isimsiz bir mağaranın girişinde, patlamamış bir el bombası bulunuyor. Okinawa Barış Parkı’ndaki bir mağara girişinde ise Japon garnizon komutanı General Mitsuru Ushijima, ABD birliklerinin yaklaşmasıyla 22 Haziran 1945’te intihar etti.
HİMEYURİ ÖĞRENCİ BİRLİĞİ: GENÇ KIZLARIN TRAJEDİSİ
Okinawa’daki en dokunaklı anma yerlerinden biri Himeyuri Barış Müzesi. Bu müze, savaş sırasında Japon ordusu tarafından göreve çağrılan genç kızlardan oluşan Himeyuri Öğrenci Birliği’nin hikâyesini anlatıyor. Okinawa Kız Öğretmen Okulu ve Okinawa Daiçi Kız Lisesi’nden gelen bu genç kızlar, mağaralarda yaralı Japon askerlerine bakmakla görevlendirildi. Müzede gösterilen videolarda hayatta kalan öğrenciler, anestezi olmadan uzuv kesme ameliyatları yapmak zorunda kaldıklarını, yaralardan kurtçuklar çıkardıklarını ve arkadaşlarının mağara girişlerinde veya erzak taşırken öldüğünü anlatıyorlar. Müzede, ölen ya da kaybolan 227 Himeyuri öğrencisinin portreleri sergileniyor.
KEMİK AVGISI KİMLİK TESPİTİ İÇİN DAHA FAZLA ÇABA İSTİYOR
Takamatsu Gushiken, mağara ve savaş alanlarından çıkarılan 1400 kemik setinden yalnızca altısının kimliğinin tespit edilebildiğini söylüyor. Bulduğu her şeyi yetkililere teslim ettiğini ancak DNA testinin ancak yeterli kemik materyali varsa yapılabildiğini belirtiyor. Buluntular arasında isim yazan kalem veya defter gibi eşyaların kimlik tespitine yardımcı olabileceğini, ancak bu tür bilgiler olmayan eşyaların bulundukları yerde bırakıldığını ifade ediyor. Gushiken, yetkililerin kemiklerin kimlik tespiti için daha proaktif bir yaklaşım benimsemesini ve teknolojilerini geliştirmesini umuyor.
GAZİ MCCALLUM'DAN BARIŞ VE DOSTLUK MESAJI
Okinawa çıkartmasında yer alan ve bacağından yaralanan 98 yaşındaki eski deniz piyadesi Neal McCallum, savaşın 80. yıldönümü için adaya geri dönüyor. McCallum, 2000 yılındaki ilk savaş sonrası ziyaretinde büyük ölçüde rahatladığını ancak asıl dönüşümünü 1981’de Osaka’da yaşadığını anlatıyor. Japon okul çocuklarının kendisine gösterdiği sevgi dolu yaklaşım karşısında Japonlara duyduğu nefretin anlamsız olduğunu fark etmiş. McCallum, “Ne kadar aptalmışım” diyerek nefretin sağlıklı bir yaşam sürdürmeyi engellediğini söylüyor.
"DAHA FAZLA SAVAŞ OLMAMALI"
Mağara alanında çalışmalarını sürdüren Gushiken ise verdiği mesajın net olduğunu vurguluyor: “Daha fazla savaş olmamalı. Artık savaşlar olmamalı.” Gushiken, çalışmalarının savaşın acılarını hatırlatmak ve gelecek nesillere barışın önemini aktarmak olduğunu ifade ediyor.