Son yıllarda dünyanın çeşitli bölgelerinde çatışma potansiyeli daha fazla artış göstermeye başladı. Bu kapsamda dikkat çeken alanlardan biri, Pakistan ile Afganistan arasındaki Durand Hattı. Geçtiğimiz gece, Pakistan ordusu, terör faaliyetlerini bahane göstererek Afganistan’daki çeşitli hedeflere yönelik saldırılar düzenledi. Afganistan ise misillemelerde gecikmedi.
PAKİSTAN: “130’DAN FAZLA KİŞİ ÖLDÜRÜLDÜ”
Pakistan Enformasyon Bakanı Attaullah Tarar, sosyal medya aracılığıyla yaptığı açıklamada, Pakistan ordusunun Afganistan’a yönelik operasyonlarında 274 Taliban üyesinin yaşamını yitirdiğini ve 400’den fazla kişinin de yaralandığını duyurdu. Tarar, Kabil, Paktia ve Kandahar’daki bazı hedeflerin vurulduğunu, dolayısıyla ölü sayısının artabileceğini ifade etti. Ayrıca, Pakistan ordusu, iki ülke arasında yaşanan çatışmada 12 askerinin hayatını kaybettiğini, 27 askerin de yaralandığını belirtti.
AFGANİSTAN: “55 PAKİSTAN ASKERİ ÖLDÜRÜLDÜ”
Buna karşılık Afganistan yönetiminin Sözcü Yardımcısı Hamdullah Fıtrat, düzenlenen misilleme operasyonlarında 55 Pakistan askerinin hayatını kaybettiğini, 23 askerin cesedinin ve çok sayıda silahın ele geçirildiğini iddia etti. Ayrıca, Afgan güçlerinin Pakistan ordusuna ait bir karargah ile 19 kontrol noktasını ele geçirdiği kaydedildi.
PAKİSTAN CUMHURBAŞKANI: “TOPRAKLARIMIZDAN TAVİZ VERMEYECEĞİZ”
Pakistan Cumhurbaşkanı Asıf Ali Zerdari ise ülkesinin barış ve toprak bütünlüğü konularında taviz vermeyeceğini vurguladı. Zerdari, “Barışımızı zayıflık sananlar güçlü bir karşılıkla karşılaşacak” şeklinde konuştu. Başbakan Şahbaz Şerif de, Pakistan halkı ve silahlı kuvvetlerinin güvenliği korumaya hazır olduğunu belirterek, “Güçlerimiz her türlü saldırgan emeli ezip geçecek kapasitededir” ifadelerini kullandı.
AFGANİSTAN-PAKİSTAN SINIRINDAKİ ANLAŞMAZLIK
Pakistan, Taliban yönetiminden ülkedeki Pakistan Talibanı (TTP) grubu hakkında önlem almasını talep ediyor. İslamabad yönetimi, TTP’nin Afgan topraklarında mevzilendiğini ve bu grup aracılığıyla Pakistan’a yönelik saldırılar düzenlendiğini savunuyor. Öte yandan Afganistan yönetimi, TTP’nin kendi topraklarında faaliyet göstermediğini ifade ediyor. Pakistan Enformasyon Bakanlığı, son bombalı saldırılar sonrası Afganistan’daki “terör kampı” olarak tanımladığı 7 noktanın hedef alındığını duyururken, Afganistan ise uygun zamanda “ölçülü yanıt” verme niyetinde olduğunu belirtmişti.
DİPLOMASİ VE ULUSLARARASI UYARILAR
Çatışmaların ardından Afganistan-Pakistan sınırında yürütülen operasyonlar bir süreliğine yatıştı. Afganistan Savunma Bakanlığı, misilleme operasyonlarının gece yarısı sona erdiğini duyurdu. Ancak her iki tarafın karşılıklı açıklamalarında ölü ve yaralı sayıları arasında farklılıklar göze çarpıyor. İran Dışişleri Bakanı Abbas Erakçi, mübarek Ramazan ayında iki ülkenin mevcut sorunlarını diyalog yoluyla çözmesi için çağrıda bulundu: “İran, iki ülkenin iyi komşuluk ve işbirliği çerçevesinde sorunları çözmesi için her türlü yardıma hazırdır.”
DURAND HATTI GERGİN
Durand Hattı boyunca yaşanan gerginlik, hem bölgesel güvenlik hem de sivil yaşam açısından risk oluşturuyor. Taraflar, operasyonlar ve misillemelerle sınır hattındaki tansiyonu artırırken diplomatik girişimlerin de sürdüğü gözlemleniyor. Pakistan ve Afganistan arasında yaşanan bu çatışma, Peştun kuşağındaki sınır bölgelerinde süregelen anlaşmazlıkların güncel bir yansıması olarak kayda geçiyor.
İNSAN GÜCÜ FARKI: PAKİSTAN AÇIK ARA ÖNDE
Modern savaşlarda teknolojinin ön planda olmasıyla birlikte insan gücü hâlâ kritik bir unsur olarak konumlanıyor. Pakistan, 654 bin aktif asker ve 550 bin yedek ile Afganistan’a kıyasla çok daha büyük bir seferberlik kapasitesine sahip. Aynı zamanda, paramiliter birlikleri sayesinde Pakistan’ın stratejik esnekliği artıyor. Nüfus açısından da belirgin bir fark var: Afganistan yaklaşık 40 milyon nüfusa sahipken, Pakistan 252 milyonluk geniş bir insan kaynağına dayanıyor. Bu demografik yapı, uzun süreli çatışmalarda Pakistan’a hem sürdürülebilirlik hem de stratejik avantaj sağlıyor.
HAVA GÜCÜ KARŞILAŞTIRMASI: AFGANİSTAN SINIRLI
Hava kuvvetleri, modern çatışmalarda belirleyici bir unsur olarak dikkat çekiyor. Pakistan, 328 savaş uçağı, 57 taarruz helikopteri ve 64 nakliye uçağı ile Afganistan’ın oldukça ilerisinde bir yerde konumlanıyor. Afganistan’ın hava envanterinde avcı uçaklarının bulunmaması, hava hakimiyetinde önemli bir eksiklik yaratıyor. Pakistan, bu avantajıyla hem savunma hem de saldırı operasyonlarında yüksek esneklik ve etkinlik sergileyebiliyor.
KARA GÜCÜ: SAYISAL ÜSTÜNLÜK PAKİSTAN’DA
Pakistan kara kuvvetleri, 2 bin 627 tank, 17 bin 516 zırhlı araç ve modern topçu sistemleri ile Afganistan’a karşı önemli bir avantaja sahip. Afganistan’ın sınırlı tank ve topçu kapasitesi ise modern çatışmalarda dezavantaj yaratıyor. Dağlık arazi ve düzensiz savaş deneyimi Afganistan’a bazı taktik avantajlar sağlasa da, konvansiyonel savaşta Pakistan’ın modernize edilmiş kara gücü baskın durumda.
DENİZ GÜCÜ: PAKİSTAN’IN STRATEJİK AVANTAJI
Afganistan, kara ile çevrili bir ülke olarak deniz gücünden yoksun durumda bulunuyor. Öte yandan, Pakistan Umman Denizi’ne kıyısı sayesinde fırkateynler, korvetler ve denizaltılar ile bölgesel deniz hakimiyetine sahip. Deniz gücü, askeri anlamda olduğu kadar diplomatik ve ekonomik anlamda da Pakistan’a avantaj sunuyor.
SAVUNMA BÜTÇESİ VE EKONOMİK KAPASİTE
Pakistan’ın 7,64 milyar dolarlık savunma bütçesi, Afganistan’ın 290 milyon dolarlık bütçesini katbekat aşmaktadır. Ekonomik güç, silah tedariki, mevcut envanterin bakımı ve asker eğitimi gibi alanlarda Pakistan’a belirgin bir üstünlük sağlıyor.
JEOPOLİTİK KONUM: STRATEJİK FIRSATLAR VE RİSKLER
Afganistan, dağlık bir araziye sahip olmasına rağmen deniz erişimi bulunmayan bir kara ülkesidir. Pakistan ise Umman Denizi’ne kıyısı ve Hindistan, Afganistan, İran ve Çin ile komşuluğu sayesinde kara ve deniz ekseninde stratejik avantajlar sunmaktadır. Bu durum, Pakistan’a askeri ve diplomatik açıdan bölgesel bir güç olma imkanı tanıyor.
ASKERİ GÜÇ ENDEKSİ: PAKİSTAN’IN KÜRESEL ÜSTÜNLÜĞÜ
Global Firepower verilerine göre Pakistan’ın PowerIndex (PwrIndx) skoru 0.2513 ve küresel sıralaması 13. sıradadır. Afganistan ise 2.6442 skor ile 118. sırada yer almaktadır. Bu veriler, insan gücü, ekonomik kapasite, teknoloji ve lojistik yetenekler gibi 50’den fazla kriterin değerlendirilmesiyle elde edilmiştir. Sonuç, Pakistan’ın konvansiyonel askeri kapasite açısından Afganistan’a karşı belirgin bir üstünlüğü olduğunu göstermektedir.