Son yıllarda dünya genelinde artış gösteren çatışma potansiyeli, özellikle Pakistan ile Afganistan arasındaki Durand Hattı bölgesinde kendini göstermeye başladı. Geçtiğimiz gece, Pakistan ordusu gerekçe olarak terör eylemlerini göstererek Afganistan’da çeşitli mevzilere saldırılar düzenledi. Bunun üzerine Afganistan yönetimi de hızlı bir şekilde karşılık verdi.
PAKİSTAN: “130’DAN FAZLA KİŞİ ÖLDÜRÜLDÜ”
Pakistan Enformasyon Bakanı Attaullah Tarar, sosyal medya üzerinden yaptığı açıklamada, Pakistan ordusunun Afganistan’daki operasyonları sonucunda 274 Taliban savaşçısının öldüğünü ve 400’den fazla kişinin yaralandığını duyurdu. Tarar, Kabil, Paktia ve Kandahar’daki bazı hedeflerin vurulduğunu ve ölü sayısının daha da artabileceğini belirterek, “12 Pakistan askerinin hayatını kaybettiği ve 27 askerin yaralandığı” bilgilerini de aktardı.
AFGANİSTAN: “55 PAKİSTAN ASKERİ ÖLDÜRÜLDÜ”
Afganistan yönetimi ise, karşı taarruzlar sırasında 55 Pakistan askerinin ölü bulunduğunu, 23 askerin cesetlerinin ve çok sayıda silahın ele geçirildiğini savundu. Aynı zamanda, Pakistan ordusuna ait bir karargah ve 19 kontrol noktasının da ele geçirildiği bilgisi verildi.
PAKİSTAN CUMHURBAŞKANI: “TOPRAKLARIMIZDAN TAVİZ VERMEYECEĞİZ”
Pakistan Cumhurbaşkanı Asıf Ali Zerdari, ülkesinin barış ve toprak bütünlüğünden asla taviz vermeyeceğini vurguladı. Zerdari, “Barışımızı zayıflık sananlar güçlü bir karşılıkla karşılaşacak” ifadelerini kullandı. Başbakan Şahbaz Şerif de, Pakistan halkı ve silahlı kuvvetlerinin ülkenin güvenliğini korumaya her zaman hazır olduğunu belirtti: “Güçlerimiz her türlü saldırgan emeli ezip geçecek kapasitededir.”
AFGANİSTAN-PAKİSTAN SINIRINDAKİ ANLAŞMAZLIK
Pakistan, Taliban yönetiminden, ülkedeki Pakistan Talibanı (TTP) grubuna yönelik önlemler talep ediyor. İslamabad yönetimi, TTP’nin Afgan topraklarından Pakistan’a yönelik saldırılar düzenlediğini ileri sürerken, Afganistan yönetimi ise TTP’nin kendi topraklarında faaliyet göstermediğini savunuyor. Pakistan Enformasyon Bakanlığı, son bombalı saldırılar sonrası Afganistan’daki “terör kampı” olarak tanımlanan yedi noktanın hedef alındığını bildirmişti. Afganistan yönetimi ise uygun zamanda “ölçülü yanıt” vereceğini açıkladı.
DİPLOMASİ VE ULUSLARARASI UYARILAR
Çatışmaların ardından, Afganistan-Pakistan sınırında operasyonlar duraksadı. Afganistan Savunma Bakanlığı, misilleme operasyonlarının gece yarısı sona erdiğini duyurdu ve tarafların karşılıklı açıklamaları arasında ölü ve yaralı sayılarında farklılıklar olduğuna dikkat çekti. İran Dışişleri Bakanı Abbas Erakçi, Ramazan ayında iki ülkenin mevcut sorunlarını diyalog yoluyla çözme çağrısında bulundu: “İran, iki ülkenin iyi komşuluk ve işbirliği çerçevesinde sorunları çözmesi için her türlü yardıma hazırdır.”
DURAND HATTI GERGİN
Durand Hattı boyunca yaşanan gerilim, hem bölgesel güvenlik hem de sivil yaşam açısından ciddi riskler taşıyor. Taraflar, operasyonlarla.tansiyonu artırırken, diplomasinin de sürdürülmesi gerektiği önem arz ediyor. Pakistan ve Afganistan arasında yaşanan bu çatışma, Peştun kuşağındaki sınır bölgelerinde uzun süredir devam eden bir anlaşmazlığın güncel bir yansıması olarak değerlendiriliyor.
İNSAN GÜCÜ FARKI: PAKİSTAN AÇIK ARA ÖNDE
Modern savaşlarda teknoloji önemli bir rol oynasa da, insan gücü hala kritik bir unsurdur. Pakistan, 654 bin aktif asker ve 550 bin yedek ile Afganistan’a kıyasla daha büyük bir seferberlik kapasitesine sahip. Ek olarak, paramiliter birlikler, Pakistan’ın stratejik esnekliğini artırıyor. Nüfus bakımından da önemli bir fark var: Afganistan yaklaşık 40 milyonluk bir nüfusa sahipken, Pakistan 252 milyonluk bir insan kaynağına dayanıyor. Bu demografik yapı, uzun süren çatışmalarda Pakistan’a sürdürülebilirlik ve stratejik avantaj sağlıyor.
HAVA GÜCÜ KARŞILAŞTIRMASI: AFGANİSTAN SINIRLI
Hava kuvvetleri, modern çatışmalarda kritik bir üstünlük sağlıyor. Pakistan, 328 savaş uçağı, 57 taarruz helikopteri ve 64 nakliye uçağı ile Afganistan’ın çok ilerisinde yer alıyor. Afganistan’ın hava envanterinde avcı uçağı bulunmaması, hava hakimiyetinde ciddi bir eksiklik doğuruyor. Pakistan, bu durum sayesinde hem savunma hem de saldırı operasyonlarında yüksek esneklik ve etkinlik gösterebiliyor.
KARA GÜCÜ: SAYISAL ÜSTÜNLÜK PAKİSTAN’DA
Pakistan kara kuvvetleri, 2 bin 627 tank, 17 bin 516 zırhlı araç ve modern topçu sistemleriyle Afganistan’a karşı ciddi bir avantaj sunuyor. Afganistan’ın sınırlı tank ve topçu kapasitesi, modern savaşlarda dezavantaj teşkil ediyor. Dağlık arazi ve düzensiz savaş deneyimi, Afganistan’a bazı taktik avantajlar sağlasa da, konvansiyonel savaşta Pakistan’ın modernize edilmiş kara güçleri baskın bir konumda bulunuyor.
DENİZ GÜCÜ: PAKİSTAN’IN STRATEJİK AVANTAJI
Afganistan kara ile çevrili bir ülke olduğu için deniz gücüne sahip değil. Pakistan ise Umman Denizi kıyısında yer alması sayesinde fırkateynler, korvetler ve denizaltılarla bölgesel deniz hakimiyetini elinde bulunduruyor. Deniz gücü, askeri, diplomatik ve ekonomik bir güç unsuru olarak Pakistan’a avantaj sağlayan bir unsurdur.
SAVUNMA BÜTÇESİ VE EKONOMİK KAPASİTE
Pakistan’ın 7,64 milyar dolarlık savunma bütçesi, Afganistan’ın 290 milyon dolarlık bütçesini katbekat aşıyor. Ekonomik güç, silah tedariki, mevcut envanterin bakımı ve asker eğitimi konularında Pakistan’a belirgin bir üstünlük sağlıyor.
JEOPOLİTİK KONUM: STRATEJİK FIRSATLAR VE RİSKLER
Afganistan, dağlık araziye sahip, deniz erişimi olmayan bir kara ülkesi. Pakistan ise Umman Denizi’ne kıyısı ve Hindistan, Afganistan, İran ve Çin ile olan komşuluğu sayesinde kara ve deniz ekseninde stratejik avantajlar elde ediyor. Bu durum, Pakistan’a askeri ve diplomatik açıdan bölgesel bir güç olma fırsatı tanıyor.
ASKERİ GÜÇ ENDEKSİ: PAKİSTAN’IN KÜRESEL ÜSTÜNLÜĞÜ
Global Firepower verilerine göre, Pakistan’ın PowerIndex (PwrIndx) skoru 0.2513 ve küresel sıralaması 13. sırada yer alıyor. Afganistan ise 2.6442 puan ile 118. sırada. Bu veriler, insan gücü, ekonomik kapasite, teknoloji ve lojistik yetenekler gibi 50’den fazla kriterin değerlendirilmesiyle elde ediliyor. Sonuç olarak, Pakistan’ın konvansiyonel askeri kapasite açısından Afganistan’a karşı belirgin bir üstünlük sağladığı ortaya çıkıyor.