PİYASALARDA SAVAŞ KAOSU ETKİSİ
Piyasalarda savaş kaosu etkisi gözlemleniyor. Değerli metallerde dalgalanmalar yaşanırken, İran’ın Hürmüz Boğazı’nı kapatması ve Körfez ülkelerindeki enerji tesislerini hedef almasından dolayı petrol fiyatları hızla yükseliyor. ABD Başkanı Donald Trump, 27 Şubat’ta yaptığı açıklamada, 26 Şubat’ta başlayan nükleer müzakerelerde İran’ın “iyi niyetli ve açık” bir tutum sergilemediğini ifade ederek sürecin gidişatından memnun kalmadığını duyurdu. Bu durum, piyasalardaki risk algısını belirgin bir şekilde artırmış durumda.
YUKARI YÖNLÜ HAREKET BAŞLADI
Saldırılar öncesinde yukarı yönlü bir seyrin gözlemlendiği fiyatlar, 27 Şubat’ta artan jeopolitik gerilimin etkisiyle daha da hızlandı. Brent petrol, günü yüzde 2,8 artışla 73 dolardan kapatırken, Batı Teksas (WTI) tipi ham petrol yüzde 2,6 yükselerek 67,17 dolara ulaştı. 28 Şubat ve 1 Mart tarihlerinde piyasanın kapalı olduğu zaman dilimlerinde ABD ve İsrail’in İran’a yönelik saldırı düzenlendiğine dair gelen haberler, fiyatların anlık tepki verememesine neden oldu. İlk işlem gününde biriken risk primleri, fiyatlara şiddetli bir açılışla yansıdı.
PETROL FİYATLARI ZİRVEYİ GÖRDÜ
2 Mart’ta Brent petrol, yüzde 7,1 artışla 78,15 dolardan kapanırken, WTI ise yüzde 6,2 artışla 71,33 dolara yükseldi. Böylece petrol fiyatları son dönemin zirve seviyelerine yükselmiş oldu. İran Devrim Muhafızları Ordusu Genel Komutanı danışmanı Tuğgeneral İbrahim Cebbari, Hürmüz Boğazı’nda gemi ve petrol tankeri geçişlerinin durdurulduğunu doğruladı. Cebbari’nin, geçmeye çalışan gemilerin hedef alınacağı yönündeki açıklaması, arz kesintisi kaygılarını artırdı.
PETROL 80,80 DOLARA YÜKSELDİ
2 Mart’ta, küresel piyasalarda likiditenin görece sınırlı olduğu saatlerde gelen bu açıklama, Brent petrolün Asya işlemlerinin erken saatlerinde 80,80 dolar seviyesini test etmesine sebep oldu. Brent petrol, yaklaşık 15 ayın en yüksek seviyesine ulaştı. Bugün saat 11.00 itibarıyla Brent, 80,58 dolara yükselirken; aynı saatte WTI ham petrol varili ise 73,71 dolardan işlem gördü. ABD Enerji Enformasyon İdaresi (EIA) verilerine göre, eğer çatışmalar uzarsa ve fiziki arzda aksama olursa, stratejik rezervlerin küresel arz açığını sınırlı ölçüde dengeleyebileceği öngörülüyor. Petrol fiyatlarının varil başına 85 ila 150 dolar aralığına tırmanabileceği değerlendiriliyor.
DOĞALGAZ FİYATLARI YÜKSELİYOR
Diğer taraftan, küresel gaz piyasarındaki arz güvenliğine dair endişeler de fiyatlar üzerinde etkili oluyor. Hürmüz Boğazı’ndaki tanker geçişlerindeki önemli azalma, dünya sıvılaştırılmış doğalgaz (LNG) ticaretinin yaklaşık yüzde 20’sinin gerçekleştiği bu stratejik geçitte yaşanabilecek aksaklık riskini artırarak doğalgaz fiyatlarına yukarı yönlü baskı oluşturuyor. Avrupa’da, Hollanda merkezli sanal doğalgaz ticaret noktası TTF’de nisan vadeli kontratlar, 27 Şubat’ta megavatsaat başına 31,95 eurodan kapanmıştı. Jeopolitik gerilimin tırmanmasıyla birlikte fiyatlar, 2 Mart’ta yüzde 38,4 artarak 44,5 euroya yükseldi. Bugün ise megavatsaat başına gaz fiyatı, saat 10.30 itibarıyla yüzde 19,9 artışla 53,35 euro seviyesinden işlem görüyor.