Taksi sektöründe gündem, Taksi Mali Cihazı etrafında dönüyor. Yeni düzenleme gereği, taksicilerin 30 gün içinde bu cihazı temin ederek gerçek usulde vergi mükellefi kaydını yaptırmaları gerekiyor. İstanbul Taksiciler Esnaf Odası’nın uzun yıllar boyunca sektördeki taksicilerin sağladığı sembolik vergi tutarlarının yanı sıra, yeni sistemle birlikte kazançlarının önemli bir bölümünün vergiye gidecek olması ve mali işlemlerinin denetim altına alınacak olmasından dolayı endişeler artmaya başladı. Diğer esnaflar gibi, taksiciler de artık gerçek usulde vergi ödeyecekler; bu durum KDV, gelir vergisi ve stopaj gibi farklı vergi kalemlerini gündeme taşıyor.

YASADIŞI PLAKA KİRALAMA SORUNU

Uzun yıllar boyunca yalnızca küçük miktarda vergi ödeyen taksi plaka sahipleri, yasa dışı plaka kiralama nedeniyle ehliyeti bile olmayan, ticari araç kullanmak için gereken yaşı doldurmayan kişiler tarafından gelir elde edilen bir sistem oluşturmuştu. Kanunen plakayı kiralayan ve yurt dışında yaşayan kişiler, çoğu zaman sahip oldukları taksilerin yasa dışı kiralandığından habersiz. Ayrıca, birçok taksi sahibi, kiracıların kimler olduğunu bile bilmiyor. Toplu Ulaşım Hizmetleri Müdürlüğü’ne giriş izni, galericilerin elinde tutuluyor.

KDV ORANI VE YÜK SEVİYESİ

Taksi hizmetlerinde KDV, yüzde 20 olarak belirleniyor. Örneğin, bin liralık bir yolculuktan 200 lira KDV olarak kesiliyor. Diğer vergi kalemleriyle birlikte, taksicilerin kazancının yaklaşık yüzde 45’i vergiye gidecek. Taksinin günlük yakıt masrafındaki KDV ise ortalama 400 lira civarında bulunuyor. Ancak pratikte bu vergiler arasında mahsuplaşma imkanı mevcut değil.

VERGİ ORANLARINDA DÜZENLEMELER BEKLENİYOR

İstanbul Taksiciler Esnaf Odası, sosyal medya hesaplarında yaptığı paylaşımda, vergi oranlarının düşürülmesi yönünde çalışmalar yapıldığını ve KDV oranının yakın zamanda yüzde 1,5’e düşürüleceği bilgisini verdi. Ayrıca, Türkiye Şoförler Odası Federasyonu’nun Hazine ve Maliye Bakanlığı ile iletişim halinde olduğu öne sürülüyor.

PLAKA SATIŞLARINDAKİ VERGİ YÜKÜ

Taksi plaka satışlarında, gerçek değer üzerinden KDV ve noter harcı ödemeleri yapılmakta. Bu durumda, 10 milyon liralık bir plaka satışında 1 milyon 666 bin 666 lira KDV ödemesi gerçekleşiyor. Satış bedelinin yüzde 3’ü kadar noter harcı da taksi plaka sahipleri tarafından ödenmekte.

TAKSİ PLAKA FİYATLARI DÜŞÜYOR

Taksi Mali Cihazı’nın zorunlu hale gelmesiyle birlikte plaka fiyatları, 13,5 milyon liradan hızla 10 milyon liraya geriledi. Şu anda taksi plakalarının taban fiyatı 10,5 milyon, tavan fiyatı ise 11,5 milyon lira olarak kaydediliyor. Plaka kiralarının ise 65 bin lira civarında seyrettiği görülüyor.

VERGİ YÜKÜ KİMLERİN SORUMLULUĞUNDA?

Basit usulde vergilendirme sisteminde tüm vergileri plaka sahipleri ödüyordu, ancak gerçek usul vergi uygulamasında durum karmaşık hale geldi. Taksi sektöründe plaka sahibi, yasa dışı taksi plakası kiracıları ve şoförler mevcut. Kendi aracını işleten şoförlerin oranı çok düşükken, çoğu araç yasa dışı kiralama yoluyla işletilmekte.

ŞOFÖR KAZANÇLARININ VERGİSİ YETKİSİZLİK YARATIYOR

Plaka sahibinin kullandığı taksilerde dahi, ikinci şoför olması durumu nedeniyle, şoförlerin kazançlarıyla ilgili KDV ve gelir vergisinin nasıl ödeneceği belirsiz. Yasa dışı kiralama sisteminde kiracıların bu vergileri karşılayıp karşılamayacağı ise tartışmalı. Bu şartlar altında, kiralık plakaların geri verilmesi ihtimali ve plaka fiyatlarında düşüş bekleniyor.

MİRAS YOLUYLA PLAKA SAHİBİ OLANLARIN GÜNDEMİ

Taksi plakası sahibi olan kişilerin büyük kısmı, ticari araç kullanma yaşı olan 69 yaşının üzerinde bulunuyor. Bazı plakalar, vefat eden sahiplerin eşlerine veya başka birine miras yoluyla geçiyor. Bu durum, plakaların yasal olarak devredilmesi gereken şartları da değiştirebilir. Özellikle, ehliyeti olmayan ve farklı mesleklerde çalışan kişiler, miras yoluyla taksi plakası edinmeleri sonucunda yasal düzenlemelerin öne çıkmasına neden olabilir.

ÜNLÜLERİN PLAKA SAHİPLİĞİ

Yıllardır sosyal medyada dolaşan, yüzlerce hatta binlerce ticari taksi plakası olan ünlülerin bulunduğu yönündeki iddialar gerçeği yansıtmıyor. Yasalara göre, bir kişinin yalnızca bir adet ticari taksi plakası mevcut olabiliyor. Fakat, aile üyeleri adına şartları taşıdığı sürece plaka alımı gerçekleştirebiliyorlar.