ABD Başkanı Donald Trump’ın “Barış Kurulu”, iki yıllık savaş sonrası “ekonomisi çöken Gazze’yi yeniden canlandırmayı” hedefliyor. Beş bilgiden edinilen bilgilere göre, Gazze’deki tüm ticaret için ABD doları gibi ana akım bir para birimine endeksli yeni bir kripto para kullanılacak. İsrail’in devam eden saldırıları sebebiyle geleneksel bankacılık ve ödeme sistemlerinin ciddi şekilde hasar gördüğü bölgede, yetkililer bu girişimi “Gazze’nin ekonomik geleceği için kritik bir adım” olarak niteliyor. Kaynaklar, kripto para biriminin, taşınması ve sayılması güç olan nakit yerine daha pratik bir çözüm sunabileceği görüşündeler. Ancak bazı eleştirmenler, Gazze’deki 2G şebekesinin bu sisteme yeterli desteği sunamayacağı konusunda uyarılarda bulundu. Bazı yorumcular ise, bu girişimin aslında Gazze’deki tüm alışverişin kontrol altına alınmasını hedeflediğini belirtmektedir.
GAZZE KRİPTO PARASI GELİŞİYOR
The Financial Times’a bilgi veren projenin detaylarını bilen bir kaynak, söz konusu dijital para biriminin Amerikan dolarına doğrudan sabitlenmesinin planlandığını ve Körfez ülkeleriyle Filistinli şirketlerin bu projede öncülük etmesinin beklendiğini aktardı. Aynı kaynak, “Bu bir ‘Gazze Coini’ ya da yeni bir Filistin para birimi olmayacak; sadece Gazzelilerin dijital ortamda işlem yapmalarına olanak tanıyan bir araç” ifadelerini kullandı. Projenin hayata geçiş sürecinde, Trump’ın Gazze’yi yeniden inşa etmekle görevli “Barış Kurulu”nda, ücretsiz danışman olarak İsrailli teknoloji girişimcisi ve eski yedek asker Liran Tancman liderlik ediyor. Çalışmalara, bölgenin yeni teknokratik hükümeti olan 14 kişilik Gazze Yönetimi Ulusal Komitesi (NCAG) ve eski BM elçisi Nickolay Mladenov’un liderliğindeki Yüksek Temsilcilik Ofisi de dâhil olmuş durumda. Geçtiğimiz hafta Washington’da gerçekleştirilen bir toplantıda konuşan Tancman, NCAG’nin “e-ödemelere, finansal hizmetlere, e-öğrenmeye ve sağlık hizmetlerine imkan tanıyan, kullanıcı verilerinin kontrol altında tutulduğu güvenli bir dijital omurga” inşa etmek için çalıştığını ifade etti. Bir Trump yönetimi yetkilisi ise “Barış Kurulu, NCAG ve Gazze Yüksek Temsilcilik Ofisi, Gazze ekonomisini harekete geçirecek tüm seçenekleri inceliyor” açıklamasında bulunarak ABD’nin dolar endeksli dijital varlıklara desteğini yineledi.
Filistin Para Otoritesi, bölgenin merkez bankası olmasına rağmen kendi para birimi çıkarma yetkisine sahip değil ve bu nedenle bölgede resmi olarak İsrail şekeli kullanılmakta. Savaşın başlamasıyla birlikte bankamatiklerin tahrip edilmesi ve İsrail’in nakit akışını engellemesi sonucu Gazze’de fiziksel şekele erişim imkânsız hale geldi. Bu durum, halkın elektronik ödeme sistemlerine yönelmesine sebep oldu. Süreç hakkında bilgi sahibi başka bir kaynak, işlemlerin anonim ama takip edilebilir olduğu bu sistemle “Hamas’ın kaynak yaratmasını engellemek için Gazze’yi nakit paradan arındırmayı” amaçladıklarını vurguladı. Projenin destekçileri, dijital işlemlerin artırılmasıyla ticaretin, İsrail hükümetinin kısıtlamalarından bağımsız olarak devam etmesini hedefliyor.