ABD Başkanı Donald Trump, Kanada’ya yönelik geniş kapsamlı yüzde 50 gümrük tarifesi tehdidini, yürürlüğe girmesinden saatler önce üç gün süreyle askıya aldı. Trump’ın kararı, yaklaşık 20 milyar dolar değerindeki ithalatın tarifeden kurtulmasını sağladı. Trump, sosyal medya platformundan yaptığı açıklamada, Kanada ile belgelerin tamamlanması koşuluyla bir anlaşma sağlandığını duyurdu.
TRUMP'TAN GECİKMELİ AÇIKLAMA
Trump, Salı gecesi Truth Social hesabından yaptığı paylaşımda, “Kanada’ya yönelik yarın sabah yürürlüğe girmesi planlanan yüzde 50 tarifeleri, Kanada ve ABD’nin belgelerin sonuçlandırılması koşuluyla bir ANLAŞMAYA varması nedeniyle üç gün süreyle askıya aldım” ifadelerini kullandı. Trump, paylaşımında ayrıca Keystone XL boru hattına atıfta bulunarak “mezarından uyandırılabileceğini” belirtti ancak detay vermedi.
TARİFELERİN KAPSAMI VE ASKIYA ALINMA SÜRECİ
Uygulanması planlanan tarifeler; süt ürünleri, alkol ve mobilya gibi ürünleri kapsıyordu ve bu ürünler, ABD’nin geçen yıl Kanada’dan yaptığı toplam ithalatın yaklaşın yüzde 5’ini oluşturuyordu. Üç günlük erteleme kararı, günlerce süren müzakerelerin ardından geldi. Kanada Başbakanı Mark Carney ile Trump arasında görüşmeler sürerken, Carney müzakereleri “çok hassas ve yoğun” olarak nitelendirdi.
CARNEY'DEN YAZILI AÇIKLAMA
Carney, Salı gecesi yaptığı yazılı açıklamada tarifelerin 21 Ağustos gün sonuna kadar ertelendiğini doğruladı ve “Önemli ilerleme kaydedildi, ancak yapılması gereken kritik işler hâlâ var” dedi.
HUKUKİ DAYANAK VE ELEŞTİRİLER
Trump’ın tarifelerde, 1930’lardan kalma ve bu şekilde kullanımı hiç görülmemiş bir yasaya dayanması planlanıyordu. Yönetimin bu yasayı kullanmasının hukuki zorluklarla karşılaşması bekleniyordu. Ancak mahkemeler bir karar verene kadar Trump’ın yasayı uygulayabilmesi mümkündü; bu durum, Yüksek Mahkeme’nin daha önce bozduğu geniş kapsamlı tarifelerde de yaşanmıştı. Trump, Kanada’yı süt ürünleri, otomobil ve alkol ihracatında ABD’ye zorluk çıkarmakla suçlamıştı. Kanada, daha önceki tarifelere karşılık veren Çin’in yanı sıra tek ülke olmuş, ancak Carney bu önlemlerin çoğunu geri çekmişti.
TARİFELERİN UYGULANMA KOŞULLARI
Trump’ın daha önce Yüksek Mahkeme’nin bozduğu tarifelerde kullandığı diğer yasalardan farklı olarak, Bölüm 338 olarak bilinen bu ticaret yasası, tarifelere bir zaman sınırı koymuyor. Tarifelerin yürürlüğe girmesi durumunda, Trump veya gelecekteki bir başkan kaldırmadıkça süresiz olarak uygulanmaya devam edebilecekti. Kapsamın genişliği de dikkat çekiyordu; önerilen tarifeler, Trump’ın gerekçe gösterdiği ürünlerin ötesinde endüstriyel ekipman, plastik, mobilya, giyim ve diğer imal edilmiş ürünleri içeriyordu.
ABD-MEKSİKA-KANADA ANLAŞMASI İSTİSNASI YOK
Trump’ın son dönemdeki tarifelerinden bir diğer önemli farkı ise, ABD-Meksika-Kanada Anlaşması’na (USMCA) uygun mallar için hiçbir muafiyet bulunmamasıydı. Bu durum, Kuzey Amerika ticaret anlaşması kapsamında tercihli muamele görmeye hak kazanan ürünlerin bile tarifeye dahil edilebileceği anlamına geliyordu.
ABD TİCARET ODASI'NDAN UYARI
ABD Ticaret Odası Salı günü yaptığı açıklamada, daha yüksek tarifelerin “her iki ekonomiyi de zedeleyeceği, Amerikalı ailelerin maliyetlerini artıracağı, kritik tedarik zincirlerini bozacağı ve ABD-Kanada-Meksika Anlaşması kapsamında ticarete bağımlı 13 milyon Amerikan işini riske atacağı” uyarısında bulunmuştu.
MÜZAKERE STRATEJİSİ VE GELECEK
Tarifelerin nihai amacının başka bir müzakere taktiği olması ihtimali güçlü görülüyordu. Daha önceki tarife turları nedeniyle ekonomisi zaten zayıflamış olan Kanada, iki ülke arasındaki daha geniş ticari anlaşmazlığı çözmek için ABD’li yetkililerle aktif olarak görüşüyordu. USMCA anlaşmasının gözden geçirilmesi gündemdeyken, Trump elinde bir başka önemli koz daha bulunduruyordu.