ABD BAŞKANI TRUMP VE İSRAİL BAŞBAKANI NETANYAHU’DAN GAZZE ATEŞKESİ TOPLANTISI
ABD Başkanı Donald Trump ile İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, Gazze’de ateşkesin ikinci aşamasını görüşmek amacıyla Florida’da bir araya geldi. Görüşme öncesinde basın mensuplarına açıklamalarda bulunan Trump, “Gazze’de ateşkes anlaşmasının ikinci aşamasına hızlı bir geçiş yapmak umudundayım” ifadesini kullandı. “Son rehinenin cesedini almak için elimizden gelen her şeyi yapıyoruz” diyen Trump, Gazze’nin yeniden inşa sürecinin yakında başlayacağına dair bilgi verdi. Türkiye’nin Gazze’deki uluslararası istikrar gücündeki varlığıyla ilgili bir soru üzerine ise, “Netanyahu ile Türkiye’yi de ele alacağız. Cumhurbaşkanı Erdoğan ile iyi bir ilişkim var.” dedi.
TRUMP’IN GÖRÜŞME GÜNDEMİ
Trump, görüşmelerde ele almayı planladığı beş ana başlığı belirtti. “Eğer İran nükleer programını artırmaya devam ederse, hızlı bir saldırıyı desteklerim. İran’ın bir anlaşma yapması gerek ama bu şu an olmuyor” açıklamasında bulundu. Trump’ın ocak ayında Gazze için teknokratlardan oluşan bir Filistin yönetiminin kurulması ve uluslararası bir istikrar gücünün konuşlandırılması konularını duyurması bekleniyor. Netanyahu’nun görüşmede “Hamas’ın silahsızlandırılması ve Gazze’nin askerden arındırılması” hakkında konuşacağı belirtildi. İsrail hükümet sözcüsü, Netanyahu’nun ayrıca İran konusunu gündeme alması bekleniyor.
ATEŞKES İVME KAYBEDİYOR MU?
Ekim ayında varılan Gazze ateşkesi, Trump’ın göreve dönüşünün önemli kazanımları arasında yer alıyor. Washington ve bölgesel arabulucular bu ivmenin devamını sağlamak istiyor. Trump’ın özel temsilcisi ve damadı, Miami’de Katar, Mısır ve Türkiye’den üst düzey yetkililerle temaslarda bulundu. İlk aşamada Hamas, elindeki son rehineleri serbest bırakırken, ikinci aşamada İsrail’in Gazze’den çekilmesi ve Hamas’ın silah bırakması ön görülüyor.
NETANYAHU’NUN YAVAŞLATMA ENDİŞESİ
Diğer yandan, Trump’ın ocak ayında İsviçre’deki Davos Forumu’nda yeni bir Gazze “Barış Kurulu” oluşturmayı planladığı aktarılıyor. Bazı Beyaz Saray yetkilileri, Netanyahu’nun süreci yavaşlattığına dair endişeler taşıyor. Bir Ortadoğu uzmanı, ABD yönetiminin Netanyahu’ya karşı sabrının azaldığını belirterek, “Asıl soru, bununla ilgili ne yapacakları. Çünkü ikinci aşama şu anda tıkandı.” dedi.
İRAN DOSYASINDA YENİ PLAN HAZIRLIĞI
Netanyahu’nun Trump ile görüşmesinde İran dosyasının da ağırlıklı konulardan biri olması bekleniyor. İran’ın balistik füze programlarına dair yeni bir istihbarat raporunu Trump’a sunacağı ifade ediliyor. Netanyahu’nun olası bir saldırı planı için ABD’den onay almayı amaçladığı bildiriliyor. İsrail ile İran arasında Haziran 2025’te yaşanan çatışmalar sonucunda ABD, İran’daki nükleer tesislere yönelik saldırılar düzenlemiş, bu süreç Trump’ın girişimiyle sona ermişti.
SİYASETTEKİ GELİŞMELER
Suriye’de Beşşar Esed rejiminin 8 Aralık 2024’te devrilmesinin ardından Trump yönetimi, yeni Suriye hükümetiyle ilişkilerini güçlendirdi. Ancak İsrail, Suriye’ye yönelik saldırılarında etkin bir tutum sürdürmeye devam ediyor. ABD’nin ise Şam ile Tel Aviv arasında bir anlaşma sağlanması yönündeki taleplerinin sürdüğü kaydediliyor.
LÜBNAN ULUSLARARASI GÖRÜŞMELERİN GÜNDEMİNDE
İsrail basınının aktardığı bilgiye göre, ABD ile İsrail, Lübnan konusunda büyük ölçüde anlaşıyor. Ancak İsrailli yetkililer, Lübnan ordusunun Hizbullah’ı silahsızlandırma konusundaki çabalarının yetersiz kaldığını düşünüyor ve gerekirse Hizbullah’a yeniden müdahele edilmesi gerektiği yönünde görüş bildiriyor. Kanal 13’ün haberine göre, İsrail’in Hizbullah’a yönelik yeniden bir saldırısının muhtemel olduğu ifade edildi.
SİLAH SATIŞLARI ÜZERİNE GÖRÜŞMELER
İsrail-ABD ilişkilerinde bir diğer önemli konu, ABD’nin İsrail’e sağladığı askeri üstünlük ve silah satışları. ABD’nin Suudi Arabistan’a F-35 satışının yanı sıra Türkiye’nin F-35 programına geri dönüşü, Trump-Netanyahu görüşmesinde ele alınması bekleniyor.
ZELENSKİ İLE GÖRÜŞMELER YAPILDI
Bu görüşme, Trump’ın pazar günü Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenski ile Rusya’nın işgalini sona erdirmeye yönelik görüşmeler gerçekleştirmesinin ardından düzenlenmiş oldu.