Türkiye’de ocak ayı enflasyon rakamları, gıda fiyatlarındaki belirgin artışla dikkatleri üzerine çekti. Yıllık enflasyon yüzde 30.65, aylık enflasyon ise yüzde 4.84 olarak hesaplandı. Gıda enflasyonu yıllık bazda yüzde 31.69 seviyesine ulaştı. Euro Bölgesi’nde ise ocak ayı itibarıyla yıllık enflasyon yüzde 1.7’ye gerileyerek, gıda grubundaki yıllık artış yalnızca yüzde 2.7 oldu. Bu durum, Türkiye ile Avrupa arasında belirgin bir farklılık yaşandığını ortaya koyuyor.
ENFLASYONDA UÇURUM
Euro Bölgesi’nde enflasyon düşerken, Türkiye’nin ocak ayı verileri beklentilerin üzerinde gerçekleşti. Euro Bölgesi’nin aralıkta yıllık enflasyonu yüzde 2 iken, ocakta bu oran yüzde 1.7 seviyesine düştü; aylık bazda ise yüzde 0.5 azalma kaydedildi. Türkiye’de ise yıllık enflasyon yüzde 30.65’e yükseldi ve gıda grubundaki yıllık artış yüzde 31.69 olarak ölçüldü. Bu fark, Türkiye’deki gıda fiyatlarının Avrupa ortalamasının yaklaşık 11.7 katına çıktığını gösteriyor.
HANGİ ÜRÜNLER ÖNE ÇIKTI
Tarım ürünleri ve işlenmiş gıdalar, uzun dönemli fiyat artışlarıyla dikkat çekiyor. Türkiye Ziraat Odaları Birliği’nin verilerine göre, Ocak 2020–Ocak 2026 arasında dana eti kilogram fiyatı yüzde 2.853 artarak 31.20 TL’den 921.38 TL’ye yükseldi. Diğer ürünlerde de benzer artışlar görüldü; kabak yüzde 1.949, kuzu eti yüzde 1.784, Antep fıstığı yüzde 1.562, pirinç yüzde 958, zeytinyağı yüzde 871, tereyağı yüzde 830 ve tavuk eti yüzde 698 oranında artış gösterdi. Bu veriler, hanehalkı gıda harcamalarının hangi ürün gruplarından kaynaklandığını ortaya koyuyor.
TÜKETİCİ SEPETİNE ETKİSİ
Ocak ayında kaydedilen aylık gıda fiyat artışları, Türkiye’de bir ayda görülen gıda fiyatı artışının Euro Bölgesi’nde bir yılda görülen artışın yaklaşık 2.4 katı olduğunu gösteriyor. Kur dalgalanmaları, enerji ve girdi maliyetleri, arz sıkıntıları ve talep dinamikleri kısa süreli etkileri beslerken, üretim maliyetlerindeki kalıcı artışlar uzun vadede fiyatları yukarı çekiyor. Sonuç olarak, hanehalkı bütçelerindeki gıda harcamalarının payı artarken, düşük gelirli kesimlerin reel gelirleri daha hızlı azalıyor.
İZLENECEK GÖSTERGELER
Analizler, enflasyondaki bu farklılığın para politikası, maliye politikası ve tarımsal destek mekanizmaları açısından etkilerini dikkatle izliyor. Kısa vadede fiyat dalgalanmaları ve tedarik zinciri göstergeleri belirleyici olurken; orta vadede para ve maliye politikası adımları ile tarım üretimini destekleyici önlemler fiyat dinamiklerini etkileyecektir. Ayrıca, döviz kuru ve enerji maliyetlerindeki değişiklikler, gıda enflasyonunun gidişatını doğrudan etkileyen temel faktörler arasında yer alıyor.