Bilim insanları, gökyüzünde giderek büyüyen bir krizin altını çiziyor. Alçak Dünya yörüngesi, artan uydu sayısı ve uzay çöplüğü ile dolup taşmaya başlıyor. Bu durum, bölgenin hızla yıkıcı bir enkaz girdabına dönüşmesine yol açabilir. Eğer böyle bir senaryo gerçekleşirse, uzaya gönderilen her araç büyük tehlikelerle karşı karşıya kalacak; vurulan parçaların Dünya’ya düşerek ciddi riskler oluşturması da mümkün.
İNSANLIĞI GEZEGENE HAPSEDEBİLİR
Yeni bir çalışmanın henüz hakem değerlendirmesinden geçtiği belirtiliyor ve bu çalışma, NASA’dan Donald Kessler’in uzun yıllar önce ortaya koyduğu teorik senaryoyu temel alıyor. “Kessler sendromu” olarak bilinen bu model, uydular arasında gerçekleşen birkaç kazanın geniş çaplı bir çarpışma zinciri başlatabileceğini ve kontrolsüz bir enkaz birikimine neden olabileceğini belirtiyor. En iyi ihtimalle, bu süreç insanlığı gezegenine hapsetme riski taşırken, uzay uçuşlarını da yıllar içerisinde durma noktasına getirebilir.
BİNLERCE UYDU FIRLATMASI
Günümüzde alçak Dünya yörüngesine her zamankinden daha fazla uydu fırlatıldığına dikkat çekiliyor. Özellikle Elon Musk’ın SpaceX şirketi, ömrü sınırlı olan 9 binin üzerinde uydu bulunan bir “mega takımyıldız” işletiyor. Amazon’un da bu alanda bir sistem kurmaya hazırlandığı ve Çin’in de benzer çalışmalar yaptığı biliniyor. Kessler, böyle bir yörünge felaketinin zamanla gerçekleşeceğini tahmin etmişti. Ancak yeni araştırmalar, bu sürecin ani bir güneş fırtınası ile tetiklenme olasılığını da gündeme getiriyor. Güneş’ten gelen bu tür patlamalar, elektromanyetik dalgalar aracılığıyla Dünya’yı etkileyerek elektrik şebekeleri ve iletişim sistemlerinde aksamalara yol açabiliyor. Yeterli bir güçte bir fırtınanın, uyduların bağlantısını koparıp navigasyon sistemlerini devre dışı bırakması teorik olarak mümkün. Bu durum oldukça endişe verici çünkü SpaceX’in alçak yörüngedeki uyduları, çarpışma riskine karşı sürekli manevra yapmak zorunda kalıyor. Şirketin elde ettiği verilere göre, yalnızca geçen yıl bu sebeple 300 binden fazla manevra gerçekleştirildi.
UYDULAR İÇİN KIYAMET SAATİ: 5.5 GÜN SÜRECEK
Araştırmacılar, olası bir krizi değerlendirmek için “CRASH saati” adını verdikleri yeni bir ölçüt geliştirdi. Bu gösterge, bir güneş fırtınası gibi olağanüstü durumlarda uydular navigasyon yeteneğini kaybederse, felaket boyutunda bir çarpışmanın ne kadar sürede meydana gelebileceğini hesaplıyor. Elde edilen sonuçlar oldukça çarpıcı. Alçak Dünya yörüngesindeki uydular, her 36 saniyede bir birbirlerinin bir kilometre yakınından geçiyor. Bu hesaplamalara dayanarak, uydu kıyametinin başlaması yalnızca 5,5 gün sürüyor. Yani böyle bir güneş fırtınası durumunda insanlığın müdahale etme süresi oldukça sınırlı olacak.