Türkiye, stratejik konumu dolayısıyla Kuzey Afrika’nın Sahra Çölü gibi kurak alanlarından havaya karışan ince mineral parçacıklarının rüzgarlarla birlikte taşınmasına maruz kalabiliyor.

Her yıl, Sahra Çölü’nden yaklaşık 180 milyon ton mineral tozunun havaya karışıp, rüzgarlarla Avrupa, Akdeniz, Atlas Okyanusu ve Amerika’ya kadar ulaşan çöl tozu ile ilgili olarak Prof. Dr. Hüseyin Toros açıklamalarda bulundu.

ÇÖL TOZU ETKİSİ 10 GÜN SÜRECEK

Çöl tozlarının özellikle yaz aylarında Türkiye’de daha belirgin etkiler yarattığını belirten Toros, büyük çöl alanlarındaki sıcak ve kuru hava tabakasının tozların atmosferde uzun süre taşınmasına olanak sağladığını ifade etti. Meteorolojik tahminlerine göre, Türkiye ve Akdeniz Havzası bugünden itibaren 10 gün boyunca Kuzey Afrika kaynaklı yoğun çöl tozu taşınımı etkisi altına girecek. İstanbul da çöl tozunun batıdan gelişinden dolayı öncelikli olarak etkilenecek şehirler arasında yer alıyor.

Kuzey Afrika kaynaklı yoğun çöl tozu taşınması, batı bölgelerden başlayarak ülke genelinde hava kalitesinde düşüşe neden olacak. Çöl tozunun önümüzdeki pazartesi (18 Mayıs) itibarıyla ülkeyi terk etmesi bekleniyor.

SAĞLIK ÜZERİNDE CİDDİ ETKİLERİ VAR

Çöl tozlarının, astım, bronşit, KOAH ve alerjik solunum yolu hastalıkları olan bireyler için tehdit oluşturduğunu vurgulayan Toros, özellikle yaşlılar, çocuklar ve kronik hastalığı olan bireylerin yoğun toz taşınımı esnasında dışarıda uzun süre kalmamaları gerektiğini belirtti. Birçok bilimsel çalışmanın kötü hava koşullarının akciğerler üzerinde olumsuz etkiler yarattığını gösterdiğini kaydeden Toros, “Çöl tozları binlerce kilometre taşınarak Karayipler ve Amerika’da dahi hava kalitesini ciddi şekilde etkileyebiliyor.” dedi.

EKOSİSTEM İÇİN DEKİ ÖNEMİ

Çöl tozlarının yalnızca hava kirliliği oluşturmadığı, aynı zamanda dünya ekosisteminin devamında önemli doğal taşıyıcı rolü üstlendiğine dikkat çeken Toros, Sahra Çölü’nden getirilen tozların demir, fosfor ve çeşitli mineraller açısından zengin olduğunu belirtti. Bu nedenle, okyanuslardaki planktonları ve tropikal ormanları beslediğini ifade etti. Araştırmalar, Sahra’dan yükselen tozların Amazon yağmur ormanlarının fosfor ihtiyacının önemli bir kısmını taşıdığını ortaya koyuyor.

UYGUN UYARILARI DİKKATE ALMAK GEREKEN DÖNEM

Prof. Dr. Toros, çöl tozu taşınımının etkili olduğu dönemlerde hava kalitesi verilerinin düzenli olarak izlenmesi gerektiğini belirterek, hava kalitesi indeksinin kırmızı, mor veya kahverengi seviyelere ulaşması durumunda, vatandaşların uzun süre açık havada kalmamaları, fiziksel aktiviteleri azaltmaları ve solunum hastalarının gerekli durumlarda maske kullanmalarını önerdi. Ayrıca çamurlu yağışların ardından araçların yıkanmasının gerekeceğini dile getiren Toros, vatandaşların özellikle hassas gruplar için yapılan meteorolojik ve sağlık uyarılarına dikkat etmesinin önemini vurguladı.