Yunanistan genelinde koyun ve keçilerde yayılan çiçek hastalığı, ülkenin tanınmış feta peyniri üretimini ve ihracatını ciddi şekilde tehdit ediyor. Tesalya bölgesinin Karditsa kentindeki çiftliklerin çoğu boş kalmışken, üreticiler büyük ekonomik kayıplar yaşıyor. Çiftlik sahibi Anastasia Siourtou, 650 koyununu barındırdığı çiftliğinde yaşanan itlaf sonrası sessizliği aktarırken, “İki kilometre ötede başka bir çiftlikte de vakalar vardı ama gizlediler. Büyük ihtimalle hastalık bu şekilde bulaştı” dedi.

SALGINDAN KAYITLI VAKALAR VE İTLAF ORANLARI

Koyun-keçi çiçeği virüsü ilk kez Ağustos 2024’de Yunanistan’ın kuzeyinde görülmeye başlamış ve kısa sürede diğer bölgelere de yayılmış durumda. Yunanistan Tarımsal Kalkınma ve Gıda Bakanlığı’nın açıkladığı verilere göre, Kasım ortasına kadar toplam 1.702 vaka kaydedildi. Önleyici tedbirler gereği tek bir vaka dahi sürünün tamamının itlaf edilmesini gerektiriyor. Bu zamana kadar yaklaşık 417 bin koyun ve keçi itlaf edildi; bu rakam toplam sürü varlığının yüzde 4 ila 5’ine denk geliyor.

FETA ÜRETİMİ VE İHRACATINDA RİSKLER

Yunanistan’daki koyun ve keçi sütlerinin yaklaşık yüzde 80’i feta peyniri üretiminde kullanılıyor. Avrupa Birliği tarafından coğrafi işaret korumasına sahip olan feta, yalnızca Yunanistan’da üretilebiliyor. Geçtiğimiz yıl 785 milyon euro değerinde feta ihracatı gerçekleştirilirken, bunun 520 milyon euroluk kısmı AB ülkelerine, 90 milyon euroluk kısmı ise İngiltere’ye gönderildi. Küçük mandıralar, süt tedarikinde şimdiden sorunlar yaşamaya başladı. Uzmanlar, süt miktarının azalmasının üretim maliyetlerini artıracağını ve bunun sonucunda fiyatların yükselmesini kaçınılmaz kılacağını vurguluyor. Prof. Dimitris Gougoulis, “Süt miktarının sınırlı olması üretim maliyetlerini yükseltiyor ve piyasada mevcut feta miktarını korumayı zorlaştırıyor” ifadelerini kullandı.

ÇİFTÇİLERİN KAYIPLARINA DİRENİŞİ

Karditsa yakınlarındaki çiftlik sahibi Tassos Manakas, 873 hayvanının 9 Ekim’de itlaf edildiğini açıklayarak, “Dükkanı kapattım. O gün kanımı kesseniz akmazdı” dedi. Hükümet, itlaf edilen hayvan başına 132 ila 220 euro arasında bir tazminat ödemesine karşın, çiftçiler bunun zararlarını telafi etmede yetersiz kaldığını belirtiyor. Ayrıca, müdahale ve karantina süreçlerinin geç ve yetersiz olduğu eleştiriliyor.

ÇİFTÇİLER ALTERNATİF ÇÖZÜMLER ARIYOR

Rizomylos köyünden Haris Seskliotis, 700 koyununu kaybetti. 2023’te sel felaketinde sürüsünü kaybeden Seskliotis, şimdi oğluyla birlikte besi sığırcılığı yapmayı planladıklarını ifade ediyor: “Çok ağır bir durum. Başka bir iş bilmiyoruz.”

SELANİK’TE ÇİFTÇİLERDE EYLEM

Çiftçiler, Atina-Selanik yolunu traktörlerle kapatarak tepkilerini dile getirdi. Bu eylem, şehirler arası ulaşımda aksaklıklara neden oldu. Çiftçiler, devlet teşviklerindeki yolsuzluk skandalları, geç kalan ödemeler ve üretim maliyetlerini düşürecek yasaların bir an önce çıkarılmasını talep ediyor. Gümrük kapıları ve havalimanlarına giden yolların kapatılması da gündeme gelebilir. Eylemlerin önümüzdeki hafta başka bölgelere yayılması bekleniyor.