Ekonomim yazarı Ali Ekber Yıldırım, Yunanistan’ın su ürünleri pazarına dair çarpıcı veriler sunuyor. Yıldırım’ın belirttiğine göre, Yunanistan’daki restoranlar ve turistik adalarda “ucuz” olarak adlandırılan balıkların büyük bir kısmı Türkiye’den ithal ediliyor. Selanik Ticaret Ataşeliği tarafından hazırlanan ve geçen Kasım ayında yayımlanan ‘Yunanistan Su Ürünleri Sektör Pazar Araştırma Raporu’na göre, Yunanistan’ın ithal ettiği her beş balıktan biri Türkiye’den geliyor. Türkiye, 169 milyon 335 bin dolarlık ihracatı ve yüzde 23,11’lik payı ile Yunanistan’a en fazla balık gönderen ülke konumunda. Bu noktada, Türkiye’yi sırasıyla 84 milyon 109 bin dolar ve yüzde 11,48 pay ile İspanya ve 69 milyon 460 bin dolar ve yüzde 9,48 pay ile Hollanda izliyor. İlk on sıralamasında yer alan diğer ülkeler ise Hindistan, Ekvador, İsveç, Arjantin, Çin, Yeni Zelanda ve Çek Cumhuriyeti olarak sıralanıyor.
ÇİPURA VE LEVREKTE TÜRKİYE BAĞIMLILIĞI
Yıldırım’a göre, Yunanistan Avrupa Birliği içinde çipura ve levrek üretiminde İspanya ile birlikte en öncelikli konumda bulunmasına rağmen, bu türlerdeki ithalatın neredeyse tamamı Türkiye’den sağlanıyor. Ülkede üretilen balıkların yaklaşık yüzde 80’i ihraç edilirken, iç pazardaki talep büyük ölçüde Türkiye’den karşılanıyor. Raporda, Yunanistan’daki su ürünleri üretiminin yaklaşık üçte ikisinin akuakültürden sağlandığı, kalanı ise yakalama balıkçılığından geldiği belirtiliyor. Yakalama balıkçılığındaki büyümenin sınırlı kaldığı, üretim artışının başta akuakültür kaynaklı olduğu vurgulanıyor.
İŞLENMİŞ ÜRÜNLERDE İTHALAT AÇIĞI
Yıldırım, raporda işlenmiş ve yan ürünlerde Yunanistan’ın hâlâ net ithalatçı olduğunu ifade ediyor. Balık işleme makineleri, soğutma sistemleri ve ağ ekipmanları ithalatındaki artış dikkat çekiyor; coğrafi yakınlık ve rekabetçi maliyet avantajı ile Türkiye bu alanlardaki tedarikçilerden biri olarak öne çıkıyor. Ayrıca balık yağı, balık unu ve ekstrakt gibi yan ürünlerde de Yunanistan’ın ithalata bağımlı olduğu ve bu alanda Türkiye için yeni ihracat fırsatlarının bulunduğu vurgulanıyor.
TÜRK SOMONU YÜKSEK POTANSİYELİ TAŞIYOR
Rapora göre, Türk somonu Yunanistan pazarı için büyük bir potansiyele sahip ürünler arasında yer alıyor. 2023 yılı itibarıyla yaklaşık 396 milyon dolarlık ihracat gerçekleştiren Türk somonunun, taze ve soğutulmuş biçimde sunulmasının Yunan tüketisinin tazelik, kalite ve izlenebilirlik beklentileri ile örtüştüğü bildiriliyor.
KİŞİ BAŞINA TÜKETİM ORANI YÜKSEK
Yunanistan’ın kişi başına yıllık deniz ürünü tüketiminin 20 kilogramın üzerinde olduğu ve bu durumun Avrupa Birliği ortalamasının üzerinde yer aldığı ifade ediliyor. Ancak, ülkenin özellikle işlenmiş ve konserve ürünlerde ithalata karşı açık bir yapıda bulunduğu da belirtiliyor.