İki senatör, ABD ordusu mensuplarının cinsel saldırı nedeniyle orduyu dava edebilmesine olanak tanıyan iki partili bir yasa teklifi sundu. Bu teklif, silahlı kuvvetlerde cinsel suistimalle mücadelede önemli bir adım olarak değerlendiriliyor. Demokrat Senatör Jeanne Shaheen ve Cumhuriyetçi Senatör John Kennedy tarafından ortaklaşa hazırlanan Askeri Cinsel Travma Hesap Verebilirlik Yasası, tecavüz, cinsel saldırı, ağırlaştırılmış cinsel temas, çocuğa cinsel saldırı, cinsel taciz ve mahrem görüntülerin hukuka aykırı şekilde dağıtılması vakalarında askerlerin orduyu dava etmesine izin verecek. Teklif çarşamba günü sunuldu.
YASA TEKLİFİNİN KAPSAMI VE CİNSEL SALDIRI BOYUTU
Demokrat Senato yardımcısı, Kongre Bütçe Ofisi’nin tahminlerine göre yasanın yürürlüğe girmesinden sonraki 10 yıl içinde “bu yasa kapsamında başarılı başvuru yapacak 120 bin kişi olacağını” belirtti. Yardımcı, “Bu durum, sorunun ne kadar yaygın olduğunu gösteriyor” ifadelerini kullandı. ABD ordusu, kendi saflarındaki cinsel saldırı ve tacizle nasıl başa çıkacağı konusunda uzun süredir mücadele ediyor. Geçen mayıs ayında yayımlanan 2024 mali yılı raporunda Savunma Bakanlığı’nın askerlerden 8 bin 195 cinsel saldırı ihbarı aldığı, bu rakamın 2023’e göre 320 daha az olduğu belirtilmişti. Ancak yeni yasa teklifi, Teksas’taki Fort Hood’da yaşanan yüksek profilli bir davanın hemen ardından geldi. Bu davada ordu, düzinelerce kadın tarafından hastaları gizlice kaydetmek, muayeneleri sırasında gereksiz işlemler yapmak ve diğer cinsel suistimallerle suçlanan bir ordu jinekoloğu hakkında suç duyurusunda bulundu.
YASAL ENGELLER VE EMEKLİ ASTSUBAY STAYSKAL DAVASI
Senato yardımcısı, jinekoloğun iddia edilen suistimaliyle ilgili haberler ortaya çıkmadan önce teklif üzerinde çalışıldığını ancak bu davanın yasanın kullanılabileceği en iyi örnek olduğunu söyledi. Önerilen yasa, bir askerin cinsel saldırıya uğradığını iddia etmesi veya ordunun suistimali önlemede ya da soruşturmada başarısız olduğunu öne sürmesi durumunda dava açılmasına izin verecek. Şu anda, 1950 tarihli bir Yüksek Mahkeme kararı, ABD askerlerinin askerlik hizmetinden kaynaklanan yaralanmalar nedeniyle orduyu dava etmesini engelliyor. 2019 yılında bu yasa, Kongre’nin Başçavuş Richard Stayskal Askeri Tıbbi Hesap Verebilirlik Yasası’nı kabul etmesiyle başarıyla sorgulanmıştı. Bu yasa, askerlerin yanlış tıbbi bakım nedeniyle yaralanma ve ölüm durumlarında ABD’yi dava etmesine olanak tanıyordu. Ordunun Özel Kuvvetler askeri olan Başçavuş Richard Stayskal’a ordu sağlık görevlileri tarafından yanlış teşhis konulması sonucu terminal akciğer kanseri teşhisi konmuştu. Yardımcı, “Karşılaşacağımız en büyük sorun, bunun hükümete çok fazla paraya mal olma potansiyeli ve buna yanıtımız, puanın bu kadar yüksek olmasının bir sorun olduğu” dedi. Bu endişenin Savunma Bakanlığı ile yapılan personel düzeyindeki görüşmelerde de gündeme geldiğini ekledi. Shaheen yaptığı açıklamada, askerlerin “yasal başvuru için mümkün olan her yolu kullanabilmesinin”, cinsel saldırı ve tacize yol açan ihmali ortadan kaldırmak için gerekli bir adım olduğunu söyledi. “Siviller hükümetten adalet isteyebilirken, ulusumuzu korumak için her şeyi feda eden savaşçıların bunu yapamaması mantıklı değil” dedi. Kennedy de benzer şekilde, askerlerin “ihmali cinsel saldırı veya tacize katkıda bulunduğunda hükümeti hesap vermeye zorlama hakkından vazgeçmemeleri gerektiğini” söyledi. Kennedy, “Üniformalı cesur kadın ve erkeklerimiz gerçek hesap verebilirliği hak ediyor, bahaneleri değil” ifadelerini kullandı.