Hindistan’da çevrimiçi bir şaka olarak başlayan protesto hareketi, başkent Yeni Delhi’nin sokaklarına taştı ve eğitim bakanının istifasını talep eden kitlesel bir eyleme dönüştü. Satirik Cockroach Janta Partisi’nin kurucusu Abhijeet Dipke, cumartesi gününden bu yana Yeni Delhi’nin kalbinde kamp kurarak, eğitim bakanının istifa etmesini isteyen bir kalabalığa öncülük ediyor. Dipke, protesto alanında kendisini destekleyen onlarca kişiyle birlikte “Ne kadar gün sürerse sürsün, buradayız. Dharmendra Pradhan istifa edene kadar burada kalacağız” dedi.
İLK PROTESTODAN JANTAR MANTAR’A UZANAN SÜREÇ
30 yaşındaki Boston Üniversitesi mezunu Dipke, ay başında Hindistan’a gelerek hayal kırıklığına uğramış Z kuşağının öfkesini örgütlemeye başladı. Yıllardır süren sınav kaçakları, yüksek genç işsizliği ve fırsatların giderek daralması, hesap sorulması talebini artık görmezden gelinemez hale getirdi. Cockroach Janta Partisi, geçen ay Başbakan Narendra Modi’nin partisi Bharatiya Janata Party’ye gönderme yapılarak kuruldu; böcek maskotunu ise Hindistan başyargıcının işsiz gençlere “hamamböceği” dediği yorumlanan sözlerinden aldı. Geçen hafta birçok kenti dolaşan Dipke, binlerce öfkeli göstericiyle birlikte eğitim bakanının görevden alınmasını talep etti. Protestolar, cumartesi günü Yeni Delhi’deki Jantar Mantar anıtında düzenlenen mitingle zirveye ulaştı ve Dipke o günden beri burayı terk etmedi. Yüzlerce kişi hafta boyunca pankart taşıyarak, slogan atarak ve şarkı söyleyerek toplandı. Cockroach Janta Partisi, göstericilerden her gün farklı sembolik nesneler getirmelerini istedi. Barışçıl bir atmosfer için eylemciler nöbet tutan polislere gül verirken, birçoğu Hindistan bayrağı ve anayasa kopyaları taşıdı. Hafta başında katılımcılar, geleneksel çelik tabaklar ve kaşıklarla gelerek Modi’nin pandemi dönemindeki kaşık sallama çağrısına gönderme yaptı.
SINAV SİSTEMİNDEKİ SKANDAL VE ÖĞRENCİ İNTİHARLARI
Salı günü protestocular, bebek bezi getirip üzerine Pradhan’ın istifa taleplerini yazdı. Dipke, hükümetin sınav kaçaklarını önleyemediğini hicveden bu eylemle ilgili “Hindistan’da sızıntı olmayan tek bir devlet sınavı bile yok. O yüzden bu bir semboldü, belki sızıntıları önlemek için bez kullanılabilir” ifadelerini kullandı. Hindistan’ın sınav sistemi, sınırlı sayıdaki üniversite kontenjanı için büyük bir rekabet yaratıyor ve her yıl milyonlarca öğrenci bir puanın binde biriyle geleceklerinin belirlendiği bu yarışa katılıyor. Sistem, sınav kağıtlarının sızdırılması ve teknik aksaklıklarla uzun süredir tartışma konusu. Geçen ay ülkenin en büyük tıp giriş sınavına giren iki milyondan fazla öğrencinin sonuçlarının, soru kağıdının sızdırıldığı iddiaları üzerine iptal edileceği duyuruldu. Son haftalarda Hint medyası, sınav baskısı nedeniyle birçok öğrencinin intihar ettiğini bildirdi. Dipke ve destekçileri, bu öğrenciler için mum yakarak anma düzenledi. “Sistem onları hayal kırıklığına uğrattığı için hayatını kaybeden öğrencilere saygı duruşunda bulunmak istedik” dedi.
BAKAN PRADHAN’DAN SERT TEPKİ
Eğitim Bakanı Dharmendra Pradhan, bir televizyon kanalına yaptığı açıklamada Cockroach Janta Partisi’ni “terör gruplarının B-takımı” olarak nitelendirdi. Dipke bu sözleri “gülünç” bulduğunu belirterek, gruplarının özellikle intihar eden öğrenciler için adalet aradığını söyledi. “Ahlaki sorumluluk almak yerine bizi terörist olarak etiketliyor. Bundan daha üzücü bir şey olamaz” diye konuştu. Yetkililer, pazar günü yapılacak tıp sınavının tekrarı öncesinde sınav merkezlerinin çevresinde yoğun güvenlik önlemleri aldı ve sınav kağıtlarının taşınması için askeri uçaklar kullanıldı.
PROTESTOCULAR GECE GÜNDÜZ DEMİYOR
Yeni Delhi’deki protesto kampına gönüllüler her gün yiyecek, içme suyu ve diğer ihtiyaç malzemelerini getiriyor. Gün içinde kalabalık 200 ila 300 kişi arasında değişirken akşam saatlerinde 500’e kadar yükseliyor. Gece olduğunda ise yaklaşık 50 gösterici kamp alanında uyuyor.
DİPKE’DEN HAREKETİN GELECEĞİNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
Hareketin geleceği sorulduğunda Dipke, Cockroach Janta Partisi’nin “hâlâ çok erken bir aşamada” olduğunu söyledi. “Başlayalı sadece bir ay oldu ve Hindistan’a döneli iki haftadan az” diyen Dipke, birden çok eyalette “resmi bir yapı” oluşturmayı planladığını açıkladı. Nihai hedefinin Hindistan’ın sınav sistemini reforme etmek olduğunu belirten Dipke, “Adım adım ilerliyoruz. Bir açıklama yapacağız” dedi.