ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, müttefiklerin ihtiyaç halinde askeri üslerini kullandırmaktan kaçınmasının NATO’nun varlık nedenini tartışmaya açtığını söyledi. Bahreyn’de Körfez İşbirliği Konseyi (KİK) yetkilileriyle görüştü. Görüşmelerin ardından basın toplantısı düzenledi. Rubio, bu ülkeler kendi üslerini kullandırmaya hazır değilse ittifakın sorgulanır hale geleceğini belirtti.
ASKERİ ÜS KRİZİ İTTİFAKI SARSIYOR
Rubio, İran’ın Avrupa için ABD’den daha büyük bir tehdit olduğunu ifade etti. Avrupa ülkelerinin askeri üslerin kullanımına izin vermemesi ittifaka zarar veriyor. Üç günlük Körfez turunu Bahreyn’de tamamladı. Tahran ile varılan ön anlaşmaya çekinceleri olan bölgesel ortakların desteğini kazanmayı amaçlıyor. ABD Donanması’nın 5. Filosu’na ev sahipliği yapan Bahreyn’in başkenti Manama’da KİK dışişleri bakanları toplantısında konuştu. Washington, eski düşmanı İran ile kalıcı bir barış arayışında.
BÖLGESEL ORTAKLARDAN ANLAŞMAYA ÇEKİNCE
Bölgedeki müttefiklerin birçoğu anlaşmayı çok yumuşak buluyor. Çatışmalar sırasında İran saldırılarına maruz kaldılar. İran, Hürmüz Boğazı’nın kontrolünü fiilen ele geçirdi. Petrol sevkiyatında kesintilere yol açtı. Küresel enerji piyasalarını ve ekonomiyi sarstı.
HÜRMÜZ BOĞAZI İÇİN UYARI
Rubio, barış anlaşmasının her aşamasından haberdar olmak istediklerini belirtti. İran’ın boğazdaki gemileri tehdit etmesi durumunda sorun yaşanacağını vurguladı. Uluslararası su yollarını kullanmak için hiçbir ülkenin ücret talep etme hakkı yoktur. Nakliye ücretleri anlaşmanın parçası olamaz. Geçiş ücretlerinin kabul edilmesi tam bir kaosa yol açar.
YENİDEN İNŞA FONU ENDİŞESİ
Körfez ülkeleri, 300 milyar dolarlık yeniden inşa fonundan endişe ediyor. Fonun İran tarafından askeri kapasiteyi canlandırmak için kullanılmasından çekiniyorlar. Rubio, bu fonu toplantıda tartışmadığını açıkladı. Bahreyn Dışişleri Bakanı el-Zayani, Umman’ın Hürmüz Boğazı’nda güvenli geçiş koridoru oluşturacağını duyurdu. Umman yetkilileri, gelecekteki düzenlemelerin geçiş ücreti içermeyeceğini bildirdi.
DİPLOMATİK MİSYON VE ÇELİŞKİLİ AÇIKLAMALAR
Rubio’nun ziyareti çerçeve anlaşmasından sonraki ilk üst düzey diplomatik misyon. Birleşik Arap Emirlikleri ve Kuveyt’te de temaslarda bulundu. Anlaşmanın İran’a aşırı avantaj sağlamayacağı konusunda güvence vermeye çalıştı. ABD Başkanı Trump, İran’ın nükleer denetimleri kabul ettiğini belirtti. Tahran yönetimi ise böyle bir taviz verilmediğini savundu.
KÖRFEZ ÜLKELERİNİN STRATEJİK ROLÜ
Altı KİK üyesi savaş sırasında Washington’a lojistik destek sağladı. İran hava saldırılarının hedefi oldular. ABD’nin bölgedeki güvenlik mimarisinin temelini oluşturuyorlar. Güvenlik ilişkilerini yeniden değerlendirmeleri Washington’ın askeri stratejisini etkileyebilir. Rubio, Körfez ortaklarının güvenliğini baltalayacak adım atılmayacağını söyledi.
HÜRMÜZ BOĞAZI'NDA NORMALE DÖNÜŞ
Uluslararası Denizcilik Örgütü verileri deniz trafiğinin normale döndüğünü gösteriyor. Salı günü 13, çarşamba günü 32 gemi boğazdan geçiş yaptı. Perşembe sabahına kadar 12 gemi daha geçti. Geçen hafta boğazdan geçen gemi sayısı 33’ten 125’e yükseldi. Savaş öncesindeki günlük ortalama 130 geçişin hâlâ gerisinde kalıyor. Lloyd’s List Genel Yayın Yönetmeni Richard Meade, fırsatçı armatörlerin azalan geçiş riskinden cesaret aldığını belirtti.
PETROL PİYASALARINDA GEVŞEME
Brent petrol fiyatları en düşük seviyeye geriledi. Bu seviye, savaşın başlamasından bir gün öncesine denk gelen 27 Şubat’tan bu yana görülmüyor. Petrol piyasalarındaki gevşeme de sürüyor.