ABD Başkanı Donald Trump, daha önce Temsilciler Meclisi ve Senato’da ezici çoğunlukla kabul edilen konut krizi yasasını imzalama törenini son anda iptal ederek siyasi krize yol açtı. Trump, yasayı ancak “SAVE America Act” adlı seçim yasasının da kabul edilmesi halinde imzalayacağını duyurdu. Cumhuriyetçi Parti içinde dahi tepki çeken bu hamle, partinin Kasım seçimleri öncesinde en hassas olduğu ekonomik konuları yeniden alevlendirdi.
TRUMP’IN VETO TEHDİDİ PARTİYİ KARIŞTIRDI
Trump, konut krizine çözüm getirmesi beklenen tarihi yasanın imza törenini iptal etmekle kalmadı, aynı anda kutlamaların başlamış olmasına rağmen geri adım attı. Beyaz Saray Sözcüsü Karoline Leavitt, bir gün önce yasayı “Amerikan tarihinin en önemli konut krizi yasalarından biri” olarak tanımlamış, Trump’ın ara seçim danışmanı ise bunu “imza taahhüdü” olarak nitelendirmişti. Trump’ın yasayı rehin alarak seçim güvenliği düzenlemesini dayatması, ekonomik göstergelerin kötüye gittiği bir dönemde siyasi riskleri artırdı.
EKONOMİ VE ENFLASYONDA REKOR DÜZEYDE DESTEKSİZLİK
Trump’ın ekonomi ve enflasyon konusundaki onay oranları, İran savaşının Şubat ayında başlamasından bu yana ciddi biçimde düştü. Fox News, CBS News ve AP-NORC’un son anketlerine göre ekonomiye yönelik onay ret oranı yüzde 66 ila 68 arasında seyrediyor. Enflasyon konusundaki ret oranı ise CBS’te yüzde 73, Strength in Numbers-Verasight anketinde yüzde 71, Reuters-Ipsos’ta yüzde 69 seviyesine ulaştı. Bu oranlar, Amerikan kamuoyunun nadiren bu kadar yüksek oranda bir konuda birleştiğini gösteriyor.
HALK TRUMP’I EKONOMİYİ KÖTÜLEŞTİRMEKLE SUÇLUYOR
Anketler, Amerikalıların yalnızca ekonomiyi kötü bulmakla kalmadığını, aynı zamanda Trump’ın durumu daha da kötüleştirdiğine inandığını ortaya koyuyor. CBS’nin savaş öncesi anketine göre Amerikalıların yüzde 75’i Trump yönetiminin fiyatları düşürmeye yeterince odaklanmadığını düşünüyor. CNN’in bir ay sonraki anketinde yüzde 65’i Trump’ın günlük ürün fiyatlarını düşürmek için yeterince çaba göstermediğini belirtti. Mayıs ayında CNN anketine katılanların yüzde 65’i Trump politikalarının ekonomik koşulları kötüleştirdiğini, yüzde 77’si ise yaşam maliyetini artırdığını söyledi.
SEÇİM YASASI TALEBİNE KAMUOYU İLGİSİZ
Trump’ın dayattığı “SAVE America Act” ise kamuoyunda yeterli desteğe sahip değil. Cumhuriyetçilerin iddia ettiği gibi, yasadışı göçmenlerin oy kullanmasını engellemeyi hedefleyen bu düzenleme, aslında seçmenlerin öncelikli gündemi arasında yer almıyor. CBS’in Mart anketinde Amerikalıların yalnızca yüzde 28’i bu yasayı desteklerken, yüzde 31’i karşı çıktı. Yüzde 43 ise yasanın yasadışı oyları azaltmaktan çok yasal oyları engelleyeceğine inanıyor.
SENATO’DAKİ ENGELLER VE CUMHURİYETÇİLERİN ENDİŞESİ
Trump’ın bu tehdidinin siyasi sonuçları da tartışmalı. “SAVE America Act”in Senato’dan geçmesi için filibuster kuralının kaldırılması ve 60 oy eşiğinin aşılması gerekiyor. Ancak Cumhuriyetçi senatörlerin çoğu buna karşı çıkıyor. Trump’ın Teksas Senatörü John Cornyn ve Louisiana Senatörü Bill Cassidy’yi birincil seçimlerde elemesi, Senato’daki gerilimi daha da artırdı. Üstelik Trump yasayı veto etse bile, Kongre’de yüzde 92 Temsilciler Meclisi ve yüzde 94 Senato desteğiyle geçen yasa, 10 gün içinde yürürlüğe girecek. Veto durumunda ise iki mecliste üçte iki çoğunlukla veto aşılabilir, bu da Trump’ın elini zayıflatıyor.
TRUMP’IN GERİ ADIM ATMASI BEKLENİYOR
Siyasi analistler, Trump’ın daha önce de benzer tehditler savurduğunu ancak sonunda geri adım attığını hatırlatıyor. Şimdi de aynı senaryonun yaşanması bekleniyor. Ancak bu süreç, ara seçimler öncesinde Cumhuriyetçiler için en hassas konu olan ekonomi ve enflasyon krizini yeniden gündeme taşıdı. Trump’ın bu hamlesinin, partisinin seçim stratejisine ciddi zarar verme potansiyeli bulunuyor.