Başkan Donald Trump’ın federal seçim yasası reformu tasarısı SAVE America Act, Senato’da aşılması güç engellerle boğuşurken Beyaz Saray’ın ek tartışmalı hükümler dayatması mevcut zorlukları daha da artırıyor. Şubat ayında Temsilciler Meclisi’nden geçen versiyon, yeni ve sıkı kimlik ile vatandaşlık kanıtı şartları getiriyor ancak Cumhuriyetçilerin Demokrat azınlığın tasarıyı engellemesine izin veren filibuster’ı kaldıracak oya sahip olmaması nedeniyle Senato’dan onay alması beklenmiyor. Buna rağmen Trump, mazeretsiz posta yoluyla oy kullanma uygulamasını sonlandıracak ve Cumhuriyetçiler için kültür savaşı niteliği taşıyan ancak seçimlerin yürütülmesiyle ilgisi olmayan transgender politikalarını hedef alacak hükümlerin eklenmesini talep ederek ısrarını sürdürüyor.
VATANDAŞLIK KANITI ŞARTI ELEŞTİRİLİYOR
Bireylerin oy kullanmak için kayıt yaptırabilmesi, doğum belgesi, ABD pasaportu veya vatandaşlık belgesi gibi belgeleri seçim yetkililerine şahsen ibraz etmesini gerektiriyor. Evlilik gibi nedenlerle doğum belgesindeki isimle mevcut isim uyuşmazlığı yaşanması durumunda seçmen adaylarının farklılığı açıklayan ek belgeler sunmasına izin veriliyor. Brennan Center tarafından yapılan bir araştırmaya göre, 21 milyondan fazla uygun seçmen bu vatandaşlık belgelerine kolayca erişemiyor. Tasarı destekçileri, havalimanlarında istenen REAL ID’nin bu şartı karşılayacağını savunsa da bu yalnızca kişinin vatandaşlığını belirten REAL ID düzenleyen birkaç eyalet için geçerli.
SEÇMEN KAYDI İÇİN EK ADIMLAR
Tasarı, kişinin çevrimiçi veya posta yoluyla kayıt yaptırmasını zorlaştırıyor çünkü bu yöntemleri kullananların vatandaşlık kanıtlarını göstermek için seçim ofisine şahsen gitmeleri gerekiyor. Honest Elections Project lideri Jason Snead, “seçmenlerin ezici çoğunluğunun motorlu taşıt dairesi aracılığıyla şahsen kayıt yaptırdığını” belirterek bu ek adımın çoğu seçmen için yük olmayacağını ileri sürdü. Öte yandan bu düzenleme, seçim öncesinde yaygın olarak yapılan seçmen kaydı kampanyalarını sınırlandıracak.
KİMLİK KARTI ZORUNLULUĞU GETİRİLİYOR
Tasarı, federal seçimlerde oy kullanmak için “geçerli fotoğraflı kimlik” ibrazını zorunlu kılıyor. Kabul edilen kimlikler arasında eyalet ehliyetleri, ABD pasaportları ile askeri ve kabile üyelerine verilen kimlikler yer alıyor. Okul ve üniversite kimlik kartlarının kabul edilmemesi eleştirilere yol açarken posta yoluyla oy kullanmak isteyenlerin hem talep hem de gönderim aşamasında kimlik fotokopisi sunması gerekiyor. Halihazırda ulusal çapta fotoğraflı kimlik zorunluluğu bulunmuyor ancak birçok eyalet belirli kimlik şartları uyguluyor.
SEÇMEN LİSTELERİ YENİDEN DÜZENLENİYOR
Tasarı, eyaletlerin kongre ve başkanlık seçimlerinde oy kullanabilecek kişilerin listelerinden uygun olmayan bireyleri çıkarması için ek adımlar belirliyor. Eyaletlerin, Trump yönetimince geçen yıl yenilenen federal vatandaşlık doğrulama aracı ve diğer veri tabanlarını kullanarak seçmenlerin uygunluğunu doğrulaması teşvik ediliyor. Ancak bu sistemle yapılan bazı denetimler, meşru oyları yanlışlıkla şüpheli vatandaşlık durumu olarak işaretlerken düzinelerce Demokrat eyalet yetkilisi yönetimin seçmen listelerine erişme çabalarına direniyor.
SEÇİM GÖREVLİLERİNE VE KAYITSIZ SEÇMENLERE YAPTIRIMLAR
Mevzuat, yasaya aykırı davranan seçim görevlilerine yeni cezalar getiriyor. Vatandaşlık kanıtı şartını karşılamamış bir kişiyi kaydeden görevliler cezai yaptırımla karşı karşıya kalacak. Ayrıca özel kişi ve gruplara, vatandaşlık kanıtı göstermemiş kişileri kaydeden seçim görevlilerine karşı hukuk davası açma yetkisi verilecek. SAVE America Act, yasa dışı şekilde kaydedilmiş vatandaş olmayan kişilerin sınır dışı edilmesi için soruşturma başlatılmasını da öngörüyor. Issue One politika direktörü Michael McNulty, seçim ofislerinde tehdit ve taciz nedeniyle yüksek personel devir hızı olduğunu, yeni yasal risklerin bu durumu daha da kötüleştirebileceğini ifade etti.
POSTA YOLUYLA OY KULLANMAYA KISITLAMA TALEBİ
Trump, yasada posta yoluyla oy kullanmanın büyük ölçüde sonlandırılmasını defalarca talep etti. Buna göre yalnızca engelli, hasta, askerde olan veya seyahat eden kişilerin posta yoluyla oy kullanmasına izin verilmesi gerektiğini savunuyor. Ulusal Eyalet Yasama Konferansı verilerine göre halihazırda 36 eyalet ve Columbia Bölgesi mazeretsiz posta oylamasına izin veriyor veya seçimleri tamamen posta yoluyla yürütüyor. Trump’ın istediği bazı posta oyu yasaklarını içeren ayrı bir seçim reformu tasarısı ise ne Temsilciler Meclisi’nde ne de Senato’da ilerleme kaydetti. Senato Çoğunluk Lideri John Thune, Trump’ın talebine ilişkin “sorular olduğunu” belirterek üçüncü tarafların posta oylarını toplamasını kısıtlayacak daha dar bir önerinin daha fazla destek göreceğini ifade etti.
TRANSGENDER POLİTİKALARI TASARIYA EKLENİYOR
Trump, mevzuata transgender sporcuların cinsiyet kimliklerine uygun takımlarda oynamasını yasaklayacak bir dil eklenmesini istedi. Beyaz Saray sözcüsü Karoline Leavitt, düzenlemeyi “erkeklerin kadın sporlarında yarışmasını kalıcı olarak yasaklamak” şeklinde tanımladı. Trump ayrıca “çocuklarımızın transgender sakatlanmasının” yasaklanmasını talep ediyor ve transgender bakımıyla ilgili cerrahi işlemleri hedef alıyor. Transgender küçüklerin cerrahi işlem geçirmesi zaten oldukça nadir görülse de bazı eyaletlerde reşit olmayanlar hormonal tedavi alabiliyor.
SENATO'DAKİ ENGELLER AŞILAMAZ GÖRÜNÜYOR
Trump tasarıyı diğer öncelikleri doğrultusunda genişletmek istese de Temsilciler Meclisi’nden geçen versiyon bile Senato’da aşılması güç engellerle karşı karşıya. Thune, “gerçekçi” bir bakış açısıyla Cumhuriyetçilerin filibuster’ı kaldırmak için gereken 50 oyu bulamayacağını belirtti. Cumhuriyetçi Senatör Rick Scott, kapalı bir öğle yemeği toplantısında Trump’a partinin gerekli oylara sahip olmadığını ilettiğini açıkladı. Bazı muhafazakar gruplar, Demokratları tasarıyı engellemek için sürekli konuşma yapmaya zorlayacak “konuşmalı filibuster” yöntemini önerse de bu fikir Cumhuriyetçiler arasında yeterli desteği bulamadı.